Anayasa Yargısının Ortaya Çıkışı

Yazarlar

  • Ayşe Miray ALTAY Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi

Anahtar Kelimeler:

Anayasa Yargısı- Marbury v. Madison Davası- Temel hak ve Özgürlükler

Özet

Anayasa yargısının ortaya çıkışına ilişkin kesin bir tarihten bahsetmek mümkün olmamakla birlikte nispeten yakın zamanda ortaya çıkmıştır. İkinci dünya savaşının sonlarına kadar Amerika Birleşik Devletleri hariç anayasa yargısının mevcut olduğu bir ülke bulunmamaktaydı. Anayasa yargısı, ABD’de gündeme geldikten hemen sonra hakkında kanuni düzenleme yapılmadı. Geçen sürede anayasa yargısına tekrar tekrar ihtiyaç duyuldu, tartışmalar giderek arttı ve konu yasal düzende yer almaya başladı. Sonrasında ise başta Avusturya ve Çekoslovakya olmak üzere diğer ülkelerin hukuk düzeninde anayasa yargısı kendine yer bulmaya başladı. Tarihsel süreçte ortaya çıkan her kurum gibi anayasa yargısının doğuşuna da kaynaklık eden ve ülkeden ülkeye farklılık arz eden tarihsel olgular bulunmaktadır. Anayasa yargısının doğuşuyla ilgili farklılıklarsa temel olarak; devlet gücünün hukuk normlarıyla kontrol altına alınarak temel hak ve özgürlüklerin korunmaya çalışılması, yasaların anayasaya uygunluğunun sağlanması, federal- federe devlet ilişkisi gereği olarak sıralanabilir. Anayasa yargısının ortaya çıkmasının tek bir pratik sebebi olmadığı gibi konuyla ilgili kuvvetler ayrılığı tezi, hukuki pozitivizm kaynaklı tez, hegemonik koruma tezi, merkez- çevre tezi, Ginsburg’un sigorta tezi gibi teoriler ortaya atılmıştır. Teorilerden bazıları ülke bazlı olarak ortaya atılmakla birlikte daha geniş çerçeve sunanlar bulunmaktadır. Anayasa yargısının ABD ve ikinci dünya savaşı sonrasında diğer ülkelerde küresel anlamda ortaya çıkışının sebeplerine ve ortaya çıkışı açıklamak adına ileri sürülen teorilere değinmek önem arz etmektedir.

İndirmeler

İndirme verileri henüz mevcut değil.

Referanslar

Akçay, M. C., (2015). Anayasa Mahkemesi İçtihatları, Mevlana Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 3(2), 67-

Balo, Y. S., (2012). Amerika Birleşik Devletleri Mahkeme Teşkilatı, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi

Dergisi, 61(3), 973-1025.

Barın, T., (2017) Farklı Coğrafya ve Sistemlerde Anayasa Yargısının Doğuşu, Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi,

(10), 157-187.

Dursunoğlu, İ., (2016). Türk Siyasi Hayatında Merkez-Çevre İkilemi, Internatonal Journal of Academic Value

Studies, 2(2), 48-55.

Gözler, K., (2015). Anayasa Hukukunun Genel Esasları, Ekin Yay., (7. bası), Bursa.

Hekimoğlu, M. M., (2004). Alman Hukuku Işığında Anayasa Yargısının Hukuki Boyutları, Detay Yay., Ankara.

Kaya, S., (2018). Anayasa Yargısı ve Bireysel Başvuru, Adalet Yay., (1. Bası) Ankara.

Keyman, S. (1977). Hukukun Bilimselliği Üzerine, Yakın Doğu Üniversitesi Hukuk Fakültesi, 421-433.

Keyman S. (1978). Hukuki Pozitivizm, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 35(1), 17-55.

Öğütçü M., (2005). Doğal Hukuk ve Pozitif hukuk Işığında İnsan Hakları Alanındaki Bazı Kavramlar, Dokuz

Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 7(Özel Sayı), 555-616.

Özbudun, E., (2012). Türkiye’de Anayasa Yargısının Doğuşu: 1961 Anayasası Üzerindeki Kurucu Meclis

Görüşmeleri, Liberal Düşünce Dergisi, 68(1), 5-18.

Özbudun, E., (2014). Anayasa Yargısı ve Demokratik Meşruluk Sorunu, TBB Yay., (1. Bası), Ankara.

Özbudun, E. (2016). Türk Anayasa Hukuku, Yetkin Yay., (16. Bası), Ankara.

Selçuk, S. (1991). Anayasa Yargısı Üzerine, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 266-277.

Tikveş, Ö. Anayasa Yargısı, Adalet Dergisi, 69(3-4), 267-279.

Tunç, H., (2019). Anayasa Hukuku Genel Esaslar, Seçkin Yay., (2. Bası), Ankara.

İndir

Yayınlanmış

2024-07-03

Nasıl Atıf Yapılır

ALTAY, A. M. (2024). Anayasa Yargısının Ortaya Çıkışı. Türk Yönetim Ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 5(1). Geliş tarihi gönderen https://www.sakajournals.org/ojs/index.php/tjmer/article/view/101